België

“Victor Hugo (1802-1885), de vader van de Franse romantiek, bracht de maand augustus 1837 door in Belgisch en Frans Vlaanderen. Hij rende er van kerk naar kerk, beklom alle torens (en telde alle traptreden), bewonderde Rubens, Van Dyck en Michelangelo en kwam ogen te kort. De Vlaamse zindelijkheid is hem wat al te groot, door al het ‘schuren, reinigen en nog eens reinigen gaat al het vuil van de schoongemaakte zaken over op de schoonmakenden; en als gevolg daarvan is België ter wereld het land waar de huizen het schoonst zijn en de vrouwen het smerigst’. Later corrigeert hij dat beeld, als hij de meisjes van Brugge gezien heeft. Hij maakt ook zijn eerste treinreis. …”